Inhoud

• Wat is diarree?
• Wat kan ik zelf doen?
• Wat kan de apotheker voor mij doen?
• In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?
• Welke medicijnen worden gebruikt bij

Diarree

Wat is diarree?

Diarree komt meestal door buikgriep. Soms komt het doordat je iets verkeerds hebt gegeten. 

Heb je langer dan 2 weken diarree? Dan komt het meestal door iets anders, bijvoorbeeld 1 of meer van deze dingen:

• Je gebruikt medicijnen, zoals medicijnen bij een depressie of medicijnen tegen bacteriën (antibiotica).
• Je drinkt te veel zoete dranken, zoals appelsap of light-frisdrank.
• Je eet en drinkt te veel dingen waar melk in zit.
  Misschien kun je niet goed tegen lactose. Dit is een stofje dat in melk zit.
• Je hebt iets gegeten waar je niet goed tegen kunt.
• Je hebt het prikkelbare-darm-syndroom.
• Je hebt een ziekte waarbij je darmen ontstoken zijn, zoals colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn.

Wat kan ik zelf doen?

Heb je diarree door buikgriep? Of doordat je iets verkeerds hebt gegeten of gedronken? Dit kun je doen om je beter te voelen:

• Drink 2 of 3 liter per dag. Dat zijn 8 of 12 glazen. Neem bijvoorbeeld elke keer nadat je diarree had een glas water, thee of bouillon.
• Als je ook koorts hebt, is drinken nog belangrijker.
• Drink geen melk of zoete dranken zoals appelsap, frisdrank of light-frisdrank. Soms kunnen je darmen daar minder goed tegen als je diarree hebt.

• Een paar dagen niet of minder eten is niet erg. Je hoeft jezelf niet te dwingen om te eten of helemaal te stoppen met eten. Ook een speciaal dieet is niet nodig. Als je weer trek hebt, kun je weer eten. Begin met kleine beetjes. Als je weer kunt eten, voel je je meestal meteen wat beter.
• Heb je buikkrampen? Eet en drink kleine beetjes. Als er iets in je maag komt, merken je darmen dat ook. Soms krijg je dan weer diarree. Dat betekent niet altijd dat je iets verkeerds gegeten hebt. Je maag en darmen zijn nog gevoelig. Ook als je in 1 keer veel drinkt, moet je soms meteen naar de wc.

Komt de diarree bij jou door iets anders? Kijk bij ‘Waardoor heb je diarree’ wat je nog meer kunt doen.

Wat kan de apotheker voor mij doen?

De apotheek heeft de volgende vrij verkrijgbare medicijnen voor diarree.

• Orale rehydratievloeistof (ORS)
  Het grootste probleem bij diarree is uitdroging. Hiertegen helpt ORS door het tekort aan zouten in het lichaam weer aan te vullen. Het zout houdt namelijk vocht vast. Het poeder kunt u in Nederland gewoon aanmaken met kraanwater. In het buitenland kunt u het beste mineraalwater gebruiken.
• Loperamide
  Loperamide kunt u gebruiken als u de diarree snel wilt stoppen, bijvoorbeeld omdat u op reis moet. Loperamide stopt de diarree binnen enkele uren. Het neemt niet de oorzaak van de diarree weg. Loperamide mag niet worden gebruikt als er bloed in de ontlasting zit of bij koorts. Gebruikt u loperamide alleen zolang u waterdunne diarree heeft, anders loopt u kans op een ernstige verstopping. U mag loperamide nooit langer dan 2 dagen achtereen gebruiken.

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

• Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

• Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

• Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

• Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

• Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

• Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

• Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

• Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

• Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je diarree hebt en 1 of meer van deze klachten. Of iemand anders moet voor je bellen:

• Je bent in de war.
• Je hebt het gevoel dat je gaat flauwvallen.
• Je gaat je suf voelen: je reageert niet of bijna niet als iemand iets tegen je zegt. 

Bel dezelfde dag je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je diarree hebt en 1 of meer van deze dingen bij jou zo zijn:

• Je hebt 12 uur of langer niet geplast
• Je hebt 3 dagen lang 6 keer per dag of vaker diarree. Met poep zo dun als water.
  Ben je 70 jaar of ouder? Bel dan altijd al na 1 dag je huisarts als je dit hebt.
• Je blijft overgeven, een paar keer per uur.
• Je hebt na een week nog vaak diarree.
• Je hebt de hele tijd erge buikpijn.
• Je hebt bloed bij je poep.
• Je hebt diabetes.
• Je hebt een nierziekte.
• Je hebt hartfalen.
• Je gebruikt medicijnen. Lees hieronder welke medicijnen dat zijn.

Welke medicijnen worden gebruikt bij

ORS (orale rehydratievloeistof)
ORS is een oplossing van zouten en (druiven)suiker of zetmeel in water. Het wordt gebruikt wanneer u door diarree veel vocht bent kwijtgeraakt. ORS vult de verloren suikers, zouten en vocht in het lichaam weer aan. De suikers en zouten zorgen er voor dat het vocht beter wordt opgenomen in het lichaam. Voorbeeld is ORS.

Diarreeremmers
Diarreeremmers remmen de darmbewegingen (peristaltiek) af en zorgen ook voor samentrekking van de anus. Hierdoor blijft de darminhoud langer in de darmen en wordt compacter, zodat overmatig verlies van vocht en zouten wordt tegengegaan. Diarreeremmers worden meestal kortdurend gebruikt wanneer de diarree erg lastig is, bijvoorbeeld bij bus- of vliegreizen. Een voorbeeld is loperamide.
Als de diarree gepaard gaat met bloed en slijm in de ontlasting en hoge koorts, kan dit wijzen op een ernstige darminfectie. U mag dan niet zomaar diarreeremmers gebruiken, maar moet uw arts raadplegen.

Chinolon-antibiotica
Chinolon-antibiotica zijn medicijnen die de groei van vele soorten bacteriën remmen. Ze blokkeren een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij de bacteriegroei. Hierdoor kan de bacterie zich niet meer vermenigvuldigen en sterft af. Chinolon-antibiotica worden gebruikt bij darminfecties. Darminfecties gaan gepaard met koorts, bloed in de ontlasting, hevig braken en waterdunne ontlasting. Een voorbeeld is ciprofloxacine.

Antibiotica van het sulfonamide-type
Antibiotica van het sulfonamide-type doden veel soorten bacteriën. Ze dringen door in de bacterie en verhinderen de aanmaak van een stof die essentieel is voor de bacterie. Hierdoor sterft de bacterie. Antibiotica van het sulfonamide-type worden gebruikt bij darminfecties. Darminfecties gaan gepaard met koorts, bloed in de ontlasting, hevig braken en waterdunne ontlasting. Antibiotica van het sulfonamide-type worden voorgeschreven als chinolon-antibiotica onvoldoende werken. Voorbeeld is trimethoprim in combinatie met sulfamethoxazol.

Azitromycine
Azitromycine bestrijdt de bacteriën die darminfecties veroorzaken. Azitromycine remt de groei van vele soorten bacteriën, doordat het de eiwitaanmaak binnen de bacterie belemmert. Een bacterie kan zonder eiwitten niet verder groeien. Het wordt gebruikt bij darminfecties. Darminfecties gaan gepaard met koorts, bloed in de ontlasting, hevig braken en waterdunne ontlasting.

Ceftriaxon
Ceftriaxon werkt tegen bacteriële infecties. Artsen schrijven het soms voor bij infecties van het maagdarmkanaal. Het remt de groei van bacteriën en doodt veel soorten bacteriën.

Vancomycine
Vancomycine wordt gebruikt bij een ernstige vorm van diarree veroorzaakt door bacteriën. Bijvoorbeeld bij pseudomembraneuze colitis, dat meestal een bijwerking is van gebruik van een ander antibioticum, zoals clindamycine.

Fidaxomicine
Fidaxomicine wordt gebruikt bij een ernstige vorm van diarree veroorzaakt door de bacterie Clostridium difficile.

Rifaximine
Rifaximine wordt gebruikt bij diarree veroorzaakt door de bacterie enteroaggregerend hechtende E. coli.

Metronidazol
Metronidazol doodt bepaalde bacteriën en parasieten. Het wordt gebruikt bij diarree door de volgende infecties: giardiasis, amoeben-dysenterie, dientamoeba-infectie en clostridium-difficile-infectie.

Clioquinol
Clioquinol wordt gebruikt bij diarree veroorzaakt door amoeben (amoeben-dysenterie en dientamoeba-infectie).

Actieve kool
Actieve kool, onder de merknaam Norit, wordt wel gebruikt bij diarree. Er is echter geen gunstig effect van actieve kool bij diarree aangetoond.
Bij de zeer hoge doseringen, die worden gebruikt bij vergiftigingen, heeft het als bijwerking verstopping, maar niet bij de doseringen zoals die worden gebruikt bij diarree.

Colestyramine
Colestyramine zorgt ervoor dat vocht beter in het lichaam wordt opgenomen, waardoor de diarree minder wordt. Wanneer de diarree wordt veroorzaakt door bepaalde ziekte van de dunne darm, bestraling of door een operatie waarbij delen van de maag en dunne darm zijn weggehaald, kan de arts colestyramine voorschrijven.

Octreotide
Bij ernstig zieke mensen kan aanhoudende chronische diarree voorkomen. Ook fistels (een soort gangetje in de dunne darm) kunnen bij deze mensen diarree veroorzaken. Octreotide wordt soms gebruikt om diarree te verminderen.

Codeïne
Als de diarreeremmer loperamide onvoldoende werkt, kan de arts codeïne voorschrijven.